naar vorige artikel

Au Courant 21 / 1 (maart 2015), pags. 10–11

dit artikel in pdf

naar volgende artikel

Uytgesochte nieuwe tijdingen

Louis Nierijnck

Onder deze titel is in 1684 in Nederland een eenzijdig bedrukte, ongenummerde krant verschenen met nieuws uit binnen- en buitenland, en ik prijs me als de gelukkige bezitter van 9 exemplaren. We weten niet wie de uitgever was, noch waar de krant gedrukt werd; wel is zeker dat deze berichten, op A4-formaat gedrukt over twee kolommen en zonder tussenkoppen, wekelijks werden uitgegeven.
Bij verscheidene Nederlandse instituten zijn in totaal 32 exemplaren bekend en van al die nummers, verschenen tussen 15 april en 19 augustus 1684, heb ik een fotokopie mogen ontvangen. In de uitgave van 15 juli vond ik de enige persoonlijke mededeling van die onbekende drukker: “NB. Door enig tusschenkomend belet is over 8 dagen dit ons werk achter gebleven, doch staat wederom als voren te continueren.”

Omdat het exemplaar van 1 juli 1684 gevolgd werd door dat van 2 juli daaropvolgend, dacht ik in eerste instantie dat die Tydingen eenmalig als DAGblad was verschenen. Die datum van 2 juli was echter een drukfout, want dat moest 29 juli zijn! De teksten op de kranten van 2 en van 29 juli zijn namelijk identiek. Ongetwijfeld moest de foutieve uitgave opnieuw gedrukt worden. Een leuke curiositeit, omdat ik dus ook de misdruk bezit, die waarschijnlijk vernietigd had moeten worden.

Meer vreemde pamfletten anno 1684

Voor de pers was 1684 toch al bijzonder jaar, want behalve deze Uytgesochte Nieuwe Tydingen zijn er ook diverse pamfletten met nieuwstijdingen verschenen die “zinspelingen op de politieke geschillen behelzen”, zoals dat vermeld staat in de Knuttel-catalogus. Daarin worden namelijk ook andere bijzondere titels genoemd: ‛Courant in twistmaand’, ‛Mercurius Gallo-Belgicus’, ‛Extra-Ordinaire Courant in twyfelmaent’, ‛Extraordinaire Courant in 't troublejaar 1684’ en ‛De Courant Jan Alleman’, vreemde krantjes op kwarto-formaat van steeds vier bladzijden. Ook hiervan is naam en plaats van de uitgever onbekend; er is slechts de aanduiding “Gedrukt daar ze te bekomen zyn“.

Wie helpt mij aan de identiteit van deze drukker(s) uit 1684?

foto